Стенографическiй отчетъ изъ судовой росправы
по дЪлу Ольги Грабарь и товарищей
Главная Движения Регионы Деятели Ссылки Отзывы Форум

"Стенографическiй отчетъ изъ судовой росправы по дЪлу Ольги Грабарь и товарищей."

Rambler's Top100

Тридцатъ девятое засЪданіе.
(16 (28)-го іюля; — начало въ 9 ч. 30 мин. утра).

392

По поводу, що прис. судья Янoвскiй живущій въ Голоску за Львовомъ, вслЪдствіе испорченной ночью навальнымъ дождемъ дороги, только въ 9 ч. утра приспЪлъ во Львовъ засЪданіе открыто такъ поздно.

ЗатЪмъ послЪдовало

Резюмэ ПредсЪдателя.

„Słyszeliście panowie oskarżenie. Podniesiono w niem, że oskarżeni dopuścili się zbrodni zdrady stanu, a mianowicie, jak to w akcie oskarżenia i w pytaniach panom postawionych powiedziano, że oskarżeni mieli już to w pośred niem już w bezpośredniem porozumieniu z Mirosławem Dobrzańskim, jako członkiem towarzystwa dobroczynnego w Petersburgu i w tajnym związku z innemi osobami w czasie od drugiej połowy 1881 roku do końca stycznia 1882 po części w Czerteżu, po części we Lwowie i w innych miejscowościach Galicyi i Bukowiny przedsiębrać czynności na oderwanie Galicyi, Bukowiny i północnych Węgier od jednolitego związku państwowego i obszaru krajów cesarstwa austryackiego, na sprowadzenie niebezpieczeństwa dla państwa z zewnątrz zaburzenia lab wojny domowej wewnątrz obliczone i do tego celu zmięrzające.

Ograniczać się będę o tyle, że przedstawię wynik całej rozprawy, o ile szczegóły odnoszą się do oskarżenia i do treści tych pytań.

Podnosi oskarżenie zarzut, że podsądni, jako słowianofile podejmowali takie czynności, które były obliczone na to, ażeby wywołać w kraju niepokój, zaburzenie, wojnę domową, ażeby przez io sprowadzić dla Austryi niebezpieczeństwo z zewnątrz a w dalszem następstwie, ażeby oderwać prowincye państwa austryackiego, jak to już powiedziałem, od całego obszaru państwowego. Słyszeliście panowie oskarżenie; opiera się ono na tem, że istnieją za granicą, t. j. w Rossyi, towarzystwa słowiańskie, dobroczynne, dawniej komitety panslawistyczne, które nietylko miały na celu popieranie słowiańskiej idei na polu literatury, nietyłko zjednoczenie Słowian pod względem moralnym, ale także pod względem politycznym.

Otóż podniesiono ze strony oskarżonych, że obecnie komitety te nie istnieją, że zostały rozwiązane. Na odparcie tego twierdzenia przytoczono tutaj, że istnieje takie towarzystwo w Petersburgu; statut tego towarzystwa, jakkolwiek z roku 1877, został tutaj odczytany; że towarzystwo istnieje dotychczas, na poparcie tego faktu przytoczono, że w tym roku jeszcze wydrukowano w Petersburgu wykaz jego członków. W wykazie tyci członków jest nazwisko Mirosława Dobrzańskiego. Dalej odczytano ustęp z „Gatcuka Gazety" nr. 8, według którego posiedzenie towarzystwa odbyło się 26. lutego r. b.; odczytano także, jak się wyrażał przewodniczący tego komitetu. Odczytano dalej statut petersburskiego komitetu i przypominam panom §. l tych statutów, gdzie podano, że towarzystwo to założono w roku 1867, że celem jego udzielać poparcia cerkwiom, szkołom, literackim instytucjom we wszystkich krajach słowiańskich, starać się o wychowanie młodych Słowian i Słowianek w Rossyi i zagranicą, podtrzymywać naukowe stosunki z uczonymi Słowianami w kraju

393

i zagranica, wydawać dzieła i działac innemi środkami na polu słowianofilstwa.

Oskarżenie podnosi, że jakkolwiek jest cel literacki i dobroczynny, mimo to towarzystwo działało także na polu politycznem, a na poparcie tego twierdzenia powołało się oskarżenie, że w sprawozdaniach wykazywano sumy, jakie posyłało towarzystwo podczas wojny dla Słowian południowych.

Przytaczano zdanie mężów uczonych, według których działanie tych komitetów dąży do zjednoczenia Słowian tak południowych jak i tych, którzy pozostają pod rządem austryackim i że przedewszystkiem zwrócić należy baczność na Rusinów w Austryi, w Galicyi, na Bukowinie i w północnych Węgrzech. Odczytano broszury Pogodina i Fadejewa. Pierwszy z nich występuje wrogo przeciw Austryi, oba zaś wskazują środki, jakiemi działać należy. Ustępu tego nie przytaczam, ponieważ był odczytany.

Oskarżeni nie wypierają się, że są słowianofilami, że mają poczucie łączności z innymi Słowianami, ale nie pod względem politycznym. Wspomnę, że w broszurze odczytanej były podane środki, jakiemi mają działać komitety słowiańskie dla Słowian pod rządem austryackim, mianowicie przez wysyłanie ludzi, profesorów i innych uczonych, przez dawanie czy to zapomóg, czy innych zasiłków, przez podtrzymywanie stosunków literackich, przez przyciąganie ludzi wykształconych — środki dążące do tego, ażeby utrzymać styczność z ludźmi uczonymi tutejszymi, aby wpływ na tutejszych Słowian wywierać. Wychodząc z tego założenia, podniesiono w oskarżeniu, że jeden z takich członków komitetu przyjechał do Galicyi, aby działać w powyższym duchu. Tym członkiem,, który miał działać w wskazanym kierunku, był Mirosław Dóbrzański."

Bь семъ мЪстЪ составилъ г-нъ предсЪдатель Трибунала все изъ розбирательства извЪстное и относящееся къ Миросл. А. Добрянскому, указавши на рескриптъ министра tисы, яко представляющій прошлое M. A Добрянского. ЗатЪмъ представилъ генезисъ нынЪшняго процесса, сказавши:

Na podstawie doniesienia, że Mirosław Dobrzański ścigany listami gończymi, ukrywa się we Lwowie w domu swego ojca Adolfa Dobrzańskiego, przedsięwzięto rewizyę, podczas której Hrabarowa, córka Adolfa, a siostra Mirosława Dobrzańskiego usiłowała spalić jego listy. Agent policyjny wydobył te listy z płomieni, a treść ich, znana z rozprawy, dała powód do przedsięwzięcia rewizyj w mieszkaniach osób, zasiadających obecnie na ławie oskarżonych.

Teraz przystępuję do pojedynczych osób i przedstawię tłumaczenie ich w porządku, w jakim tłumaczyli się podczas rozprawy.

Представивши до мельчайшихъ подробностей все извЪстное изъ розбирательства и относившееся до подсудимыхъ гг. о. Огоновского, Трембицкого, Ничая, Владиміра Наумовича и Ольги Грабарь — отстрочилъ г-нъ предсЪдатель Трибунала розбирательство до 7 часовъ вечера и закрылъ засЪданіе въ 1 часъ дня.


" Стенографическiй отчетъ изъ судовой росправы по дЪлу Ольги Грабарь и товарищей."

Украинские Страницы, http://www.ukrstor.com/
История национального движения Украины 1800-1920ые годы
Rambler's Top100